czwartek, 10 marca 2011

Alternatywa dla świata

Trudno nie dostrzec wielkiego wpływu, jaki wywarł kubizm na późniejsze postrzeganie sztuki

Odkrycie nowych technik i materiałów – przede wszystkim kolażu (collage’u) przez Picassa i papier collé przez Braque’a miało diametralnie zaburzyć zastany porządek. 


Już samo pojmowanie obrazu jako pewnej konstrukcji, aktu tworzenia jako budowania było innowacyjne. Kubizm odrzucił porenesansową tradycję i związał artystę z potocznym sposobem widzenia świata, z apollinaire’owskimi przedmiotami przepojonymi człowieczeństwem



Tworzywa dostarczała mu materia miasta, a technologii – industrialna cywilizacja. Nowoczesne metropolie prowokowały do ich interpretacji swą nachalnością i wrażeniowością. Przestrzeń i forma uległy ewolucji. Wykorzystanie liternictwa stało się cechą wyróżniającą późniejszego malarstwa kubistycznego – Braque po raz pierwszy użył liter szablonowych w 1911 roku. Rok później, tak jak Picasso, do swoich dzieł zaczął wprowadzać fragmenty przedmiotów i strzępy papieru – wykorzystywali w sposób twórczy tapety, tkaniny, opakowania po papierosach. Ponieważ są dla odbiorcy łatwiejsze do zidentyfikowania jako materialne przedmioty, bardziej niż liternicze szablony, stanowią dosłowny pomost między dziełem sztuki a realnym światem. W dziełach, które ledwie graniczą z abstrakcją, są o tyle istotnym elementem, że sugerują pewne sensy, sposoby odczytania i interpretacji. 

 

Różnego rodzaju kombinacje form tworzą formy trzecie i przez to wydobywają nowe znaczenia. Kubistyczne obrazy obdarzone są własnym życiem, nie reprezentują realnego świata, nie są naturalistycznym odzwierciedleniem – stanowią jego autonomiczne przetworzenie. Picasso twierdził, że kubizm jest reakcją na świat obcy i niezbyt pewny – przedmioty i wycinki z gazet, wykorzystywane w dziełach, współzawodniczą z realizmem.[1] Czyż nie przypomina to alternatywnej wizji świata prezentowanej przez reklamy? 

Przedmioty i usługi stają się łącznikami między dwoma rzeczywistościami. Model idealnej rodziny spaja się z jej rzeczywistym pierwowzorem za pomocą symboli, przedmiotów użytku codziennego i ich „materialnej” reprezentacji. Wielopokoleniową rodzinę łączy butelka Coca-Coli, dzieci okazują uczucia poprzez obdarowywanie najbliższych czekoladkami Merci, ponieważ pani domu ma w zanadrzu Persil czy Ariel  nie będzie robić awantury o to, że jej syn ma niepokojącą skłonność do zabawy w błocie. 

Ten czarno – biały świat, w którym wszystkie problemy są rozwiązywalne dzięki istniejącym na rynku produktom, ma dawać poczucie bezpieczeństwa. Jako wizja świata alternatywnego – w wypadku reklamy – idealnego - ma zaspokajać podstawowe potrzeby człowieka.



[1] Zob. J. Golding, Kubizm [w:] T. Richardson, N. Stangos, Kierunki i tendencje sztuki nowoczesnej, WAiF, Warszawa 1980, s. 105-108.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz