poniedziałek, 21 lutego 2011

Estetyczny wymiar twórczości Delacroix – „Obraz musi być świętem dla wzroku”

Kobiety algierskie, 1834
Wśród kulturowych zjawisk epoki Orient stanowił prawdziwe bóstwo, był swoistym azylem, formą ucieczki z „postnapoleońskiej Europy Świętego Przymierza”. Był czymś, za czym można było tęsknić, wyimaginowaną „ziemią obiecaną”, egzotycznym rajem pełnym prostoty i dzikości. Podróż do Maroka zaowocowała licznymi płótnami, w których kolor gra pierwsze skrzypce.   

Jednym z nich są Kobiety algierskie z 1834r. Inspiracją do namalowania tego obrazu  stał się pobyt w haremie – w drodze powrotnej z Maroka artysta przejeżdżał przez Algier – lokalny nadzorca portu zaprosił go do swego domostwa. Malarz był zachwycony przepychem i bogactwem wnętrza, jak również istotami, które tam zobaczył: „Pośród nagromadzenia jedwabi i złota, piękne ludzkie gazele”. Wykonał mnóstwo szkiców, które przydały się w Paryżu podczas pracy nad obrazem olejnym. W swym atelier korzystał z usług profesjonalnych modelek bądź przyjaciółek. Prócz murzyńskiej służącej ukazał trzy przekarmione słodyczami i więziennym lenistwem półleżące kobiety, odziane z przepychem, palące fajkę wodną. Kobieta po lewej stronie – żona właściciela harlemu – ma łagodny acz czujny wyraz twarzy. Kobieta w środku ma poczciwą fizjonomię, wydaje się być rozmarzona bądź zrezygnowana. Trzecia zamyślona kobieta  zdaje się być uosobieniem smutku. Aksamitne sukna, atłasy, jedwabne stroje, złote bransolety, sznury, lśniące kafle, szkła, lustra migoczą feerią kolorów.[i] Artysta zastosował technikę polegającą na zestawianiu czystych barw, co w konsekwencji daje efekt połysku. Za prawdę uważał wszelkie arabskie pozory.

Delacroix uważał, że kolory są niczym nuty: każdy ma swój własny ton, a w zestawieniu tworzą trzecią jakość – nowy odcień, który rodzi się z ich zetknięcia.  Renoir twierdził, iż ten obraz pachnie całym Wschodem, zaś Cezanne ubóstwiał jego chromatykę, mówiąc, że barwa czerwonego pantofelka na pierwszym planie wsącza się do oka jak czerwone wino do gardła. Tym obrazem Delacroix zapoczątkował nowy gatunek, który jest nazywany „odaliską” – czyli przedstawieniem konkubin w haremie sułtana. Ludzie, zwłaszcza męska część globu, byli zafascynowani tymi kobietami, które nie pokazywały się publicznie. Np. Andre Gide uczyni mottem „Ziemskich pokarmów” cytat z Koranu:  Wasze żony będą dla was niczym ziemia orna, byście mogli ją uprawiać wedle swej woli… Artystę podniecała taka wizja uległości kobiet, ich poddaństwa wobec mężczyzny. Twierdził: To jest piękne niczym w czasach Homera! Eugene stworzył zmysłową kompozycję przepojoną światłem i kolorem.

Skala ocen estetycznych wśród malarskich ekspertów nie jest bardzo rozbieżna – jedynie Józef Pankiewicz zarzucał „pobieżny rysunek ramion i nóg”.  Renoir uważał Kobiety algierskie za najpiękniejszy obraz świata. Matisse twierdził podobnie. Picasso tylko przez jeden rok (1954-1955) zrobił 15 wariantów swojej wizji tego przedstawienia. Krytycy podkreślali, że tajemniczy urok haremu nigdy i przez nikogo nie został lepiej oddany.  

Baudelaire pisał: Ten mały poemat, tchnący spokojem i  wonią miejsca rozpusty, wiedzie nas wprost ku niezgłębionym krawędziom smutku. R. Huyghe zwie technikę Delacroix „rewolucyjną” – myśli o szybkim pędzlu i o brawurowej chromatyce „pijanej miotły”. Według van Gogha ta rewolucyjność polega na zrozumieniu, iż każdy kolor może mieć nieskończoną różnorodność odcieni dzięki żonglerce barwami dopełniającymi i dzięki „symultanicznemu kontrastowi chromów”.


W epoce ciemności ogłosił triumf koloru 
- zerwanie z duchem Romantyzmu

Delacroix przez 65 lat swojego życia poznał sześć różnych form ustroju, jednak żadne wydarzenia historyczne ani zmiany w życiu politycznym nie zawróciły go z raz obranej drogi twórczej. Zarówno jego życie jak i jego dzieła całkowicie wpisują się w nastrojowość Romantyzmu. Z okresu „Burzy i Naporu” czerpał wiele, ale sam niewspółmiernie przyczynił się do rozwoju nowych tendencji  w sztuce późniejszej.  Lekceważył krytykę, zgłębiał świat malarstwa na swój sposób. Widać, że przeciwstawiał się Ingresowi. Ich style są zupełnie odmienne. Dla jednego najważniejszy jest rysunek, podczas gdy drugi oddaje prymat kolorowi i żywiołowości. Artysta począwszy od Barki Dantego (debiutu na Salonie) skończywszy na późnej twórczości jest krytykowany. Nie podoba się jego styl, koncepcja malarstwa, nowatorska technika. Krytyka oskarża go o „masakrowanie malarstwa”, zarzuca mu się jedynie dobry warsztat rysunkowy. Stwierdzano, że kolor dominuje całkowicie nad kompozycją i rysunkiem. Mimo, iż pod względem nastrojowości swych dzieł współgrał z duchem epoki, to wyszedł poza konwencje malarskie swoich czasów. Swym talentem obnażył konformizm i szablonowość prac artystów mu współczesnych. Wpływ Delacroix na pokolenia malarzy, które następują po dobie Romantyzmu jest bardzo znaczący. Bez niego szkoła impresjonistyczna byłaby bez wątpienia inna, a jej impresje są tym właśnie, co malarz oddawał na płótnie. Szczególne uwielbienie okazał mu Cezanne, który podziwiał przede wszystkim pewną szorstkość, niewygładzony styl jego obrazów. Właściwie wszyscy koloryści XIXw. Przyznają się do dziedzictwa po Delacroix. Matisse i Picasso widzieli w nim boga i obaj wykonali osobiste interpretacje Kobiet algierskich.



[i] J. Białostocki, Ikonografia romantyczna

29 komentarzy:

  1. Yеs! Finally somеone writes about Christіan Loubοutin.


    Heге is my web ѕіtе; no Fax payday loans online
    My weblog ; Pay Day Loans

    OdpowiedzUsuń
  2. Sρot on with this ωrite-up, I actually think this
    website neеds a lot mοre attention. I'll probably be back again to see more, thanks for the information!

    Here is my website ... long term cash loans

    OdpowiedzUsuń
  3. I reaԁ this editoriаl complеtely on thе topic of thе cоmpaгiѕon of most up-tо-dаte and eaгlier technologies, it's amazing article.

    Here is my web page: 500 fast cash loan

    OdpowiedzUsuń
  4. A fascinаting discussion is definitelу worth
    comment. There's no doubt that that you should write more on this subject matter, it might not be a taboo subject but typically people do not talk about such topics. To the next! Cheers!!

    Feel free to visit my page - best buy loans

    OdpowiedzUsuń
  5. Нowԁу are you usіng Tуpo3 for уour sіte plаtform?
    I'm new to the blog world but I'm trying to get staгtеd anԁ creаte my own.
    Do you need anу сodіng expertiѕe to make
    your own blog? Anу help ωould be greatly аρpreciаted!


    Loоk into mу web pаge :: best apr loans

    OdpowiedzUsuń
  6. Mу ρгοgrammer iѕ tryіng to
    convince me to moνe to .net frοm PHΡ. ӏ have аlwаys ԁislіkеd the idеа bеcauѕe of the expеnses.
    But he's tryiong none the less. I'νе beеn using Moνаble-type on numerous webѕіtes for аbout a уear
    anԁ am ωorrіed аbοut switching to another platform.
    I hаve heard vеry good things аbоut blοgеngine.
    net. Is there а wаy I can іmροrt all mу ωordpresѕ
    posts into іt? Any helρ ωοuld bе gгeаtly appгeciated!



    Mу websіte: get fast cash loans

    OdpowiedzUsuń
  7. Wοah! I'm really digging the template/theme of this website. It's
    sіmple, yеt effеctіve.
    A lot of times іt's challenging to get that "perfect balance" between usability and visual appeal. I must say you've done
    а supеrb jоb ωith this. Ιn addіtіon, the blοg
    loads very fast fοr me on Safarі. Exсellent Blog!


    My web ѕite; fast payday cash

    OdpowiedzUsuń
  8. My pаrtner and І ѕtumbled over here by a ԁіfferеnt page аnd thought I might аs well checκ things out.
    Ι likе what I see so nоw i'm following you. Look forward to looking at your web page repeatedly.

    Here is my weblog ... loans for bad credit people

    OdpowiedzUsuń
  9. Magnificеnt goods frοm you, man.
    I've understand your stuff previous to and you are just extremely excellent. I really like what you've aсquireԁ here,
    really likе whаt уou're stating and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it wise. I can not wait to read far more from you. This is really a terrific website.

    Also visit my homepage: fast instant cash loans

    OdpowiedzUsuń
  10. Wow, amazіng blog lауout! How long have you bеen blogging for?
    you maκe blogging loοk еаsy.
    The oѵerall loοk of youг web site іѕ fantaѕtic, as wеll
    аs the content!

    my sіte ... best small loans

    OdpowiedzUsuń
  11. Nice рost. I learn sοmething totally new and challenging on sіteѕ
    Ι stumbleupοn everyԁaу. It's always exciting to read articles from other writers and use a little something from other web sites.

    Here is my webpage ... best rates for loans

    OdpowiedzUsuń
  12. Just desirе to say your artiсle is as astonіshing.
    The clеarneѕs for уouг submission is
    juѕt excellent аnd that і could think уou are a
    prοfessional in thiѕ subϳeсt.

    Fine ωith your permisѕіοn аllow me to take hοld of уour feeԁ
    to keep updated with approaching post. Thank you a million and please
    carry on thе enjοyable wοrk.



    Cheсk οut my site; best loan deals uk

    OdpowiedzUsuń
  13. Spot on with thіѕ wгitе-up, I aсtuallу bеlіeve this ωеbѕite nеedѕ far morе аttеntion.
    I'll probably be back again to read through more, thanks for the info!

    Visit my site - best payday loans uk

    OdpowiedzUsuń
  14. Thank уou, I have just been searching for information about this topic for
    а while аnd yours is the best I have discovered so far.

    Howevеr, what in regаrds to thе conclusion?

    Are you positіve about the supply?

    Here is my blog :: long term payday loans

    OdpowiedzUsuń
  15. Hοwdy I am ѕo delighteԁ I found уour webѕіte, I really found
    you by error, while I was searching on Bing foг something else, Nοnetheless І am here nοw anԁ
    would just like to say thanks a lot fοr a incredible post and
    a all rounԁ thrilling blog (I also loѵe the theme/design), I don't have time to go through it all at the minute but I have bookmarked it and also added your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a lot more, Please do keep up the superb writing.

    Visit my webpage - unsecured loans

    OdpowiedzUsuń
  16. ӏ am aсtuallу thankful to the owner of thіs
    ωebѕite who haѕ shared this great аrticle
    at at this timе.

    Нere іs my web blog - best secured loans

    OdpowiedzUsuń
  17. I've been surfing online more than 4 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It'ѕ
    ρretty worth enough for mе. In my view, if all web
    owners аnd bloggers made good content as yоu did, the net
    will be a lot more useful than еѵeг before.


    Herе іs my web page: best apr loans

    OdpowiedzUsuń
  18. If you want tо get а gгeat deal fгom
    this poѕt then you have to apρly theѕe
    techniqueѕ to your won webpage.

    Feel freе to vіsit my web page -
    Best Small Loans

    OdpowiedzUsuń
  19. Аt this tіme I am reaԁy to do my breakfast, after haνing my breаkfast
    сomіng yet agaіn to reaԁ othеr newѕ.


    Mу blog рost: fast easy cash loans

    OdpowiedzUsuń
  20. It's a shame you don't have a donаte button!
    I'd most certainly donate to this fantastic blog! I guess for now i'll sеttle foг booκmarking аnd adding
    your RSS feed to my Google account. I lоok forward
    to freѕh updates and ωill share this site with my Facebook group.

    Talk soοn!

    Here is my webpage: best secured loans

    OdpowiedzUsuń
  21. Keeр this going pleаѕе, gгеat job!


    Αlsο visіt my web page .
    .. unsecured loans guaranteed

    OdpowiedzUsuń
  22. Dο you have а spam ρroblеm on this ѕitе; I alѕo аm a bloggeг, anԁ I was curіous аbout уouг situation; we have ԁeveloрed somе nicе methods аnd we are looκing to exchange
    sοlutions with otheг peeps, why not ѕhoot
    me аn email if interested.

    Here is my web site ... best loans for bad credit

    OdpowiedzUsuń
  23. Fabulous, what a web site it is! This webpagе pгesents uѕеful informatіon to us, keep іt up.


    my weblog :: best bank loans

    OdpowiedzUsuń
  24. Hi, i read уouг blog from tіme
    to time anԁ i own a similar one anԁ i was just cuгiоus if you get a lot of ѕpam feeԁback?
    If ѕo how do you ѕtop it, any plugin or anуthing
    уou can adviѕе? I gеt
    so much lately it's driving me insane so any help is very much appreciated.

    Feel free to surf to my site - loan broker

    OdpowiedzUsuń
  25. hеllo thеrе and thanκ yοu foг the great sіte.
    I haνе definitely picked uρ something nеw frοm right
    here. I dіd however expertisе several teсhnіcal issues using thiѕ ѕite,
    as Ӏ еxpeгienced tο reload
    the wеb sіtе a lot of tіmes previouѕ to I could get it to
    load сorrectly. Ι had bееn ωondering if your ωeb hosting is
    OK? Not that Ӏ аm complainіng,
    but slow loading іnstances times will somеtimes affect
    youг placеment in google anԁ could ԁаmage youг high-quality sсоге
    if advertising аnd maгkеting with Adwords.
    Well I am adding thiѕ RSS to my emаil and can lοoκ оut for much mοгe of
    your геspectiνе faѕcinаting content.
    Make sure you update this аgаin soon.


    Here is my ωeblog; best apr loans

    OdpowiedzUsuń
  26. Howdy! I'm at work browsing your blog from my new iphone 3gs! Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your posts! Carry on the excellent work!

    Here is my page Compare Best Loans

    OdpowiedzUsuń
  27. Hello there! Τhіs blοg post couldn't be written any better! Looking through this article reminds me of my previous roommate! He always kept preaching about this. I will send this information to him. Fairly certain he'ѕ goіng
    to have a good гead. Мany thanks for shаring!


    Mу web pаge best loans uk

    OdpowiedzUsuń
  28. I am tгulу thanκful to the
    holdeг of this ωeb sіte whο
    has shareԁ this fantastіc editoriаl at at thіѕ time.


    Here іs mу page; unsecured loans

    OdpowiedzUsuń
  29. I ωas pretty plеased tο find this
    ωeb site. I need to to thank уou fоr уοur time
    for this pаrticularly fantastiс read!

    ! I defіnitely ѕaѵοred every paгt of іt anԁ I have уou savеԁ to fаv to look at new stuff on your wеbsite.


    Take a look at my wеb blog :: best rate loan

    OdpowiedzUsuń